Koncepcja

Koncepcja:

W grudniu 2019 roku Marcel Baliński był kierownikiem muzycznym i aranżerem koncertu „Klangor Świąteczny” zrealizowanego dla Poleskiego Ośrodka Sztuki w Łodzi w Radio Łódź. W ramach koncertu z towarzyszeniem septetu składającego się z czołowych polskich improwizatorów na warsztat wziął kolędy, które zaśpiewała grupa wokalna przy Warsztatach Terapii Zajęciowej Spółdzielni „ORPEL”.

Po tym koncercie w jego głowie narodził się pomysł skomponowania dla tej grupy muzyki autorskiej.

Pragnieniem MARCELA BALIŃSKIEGO jest, by grupa niepełnosprawnych pod okiem wybitnego poety i literaturoznawcy Jakuba Gutkowskiego, sama stworzyła teksty do skomponowanej już muzyki.

Marcel Baliński ma za sobą półtoraroczne doświadczenie w prowadzeniu autorskich warsztatów artystycznych dla dzieci zagrożonych wykluczeniem społecznym: z domów dziecka, pogotowi opiekuńczych, świetlic środowiskowych. Również jego siostra jest osobą niepełnosprawną umysłowo (psychoza schizofreniczna, zespół Aspergera), co zdecydowanie przyczynia się do jego bardzo dobrego, łatwego kontaktu z osobami z grupy wokalnej Orpel.

Podczas całego procesu powstawania muzyki do tego projektu Współgłosy, Marcel Baliński wykorzystał wszystkie możliwe techniki wokalne, których chór ma używać, oraz wiele zadań scenicznych jak tupanie, gwizdanie, klaskanie, mlaskanie, wrzask, szept, ruch.

Charakter projektu

Charakter projektu – współpraca chóru osób niepełnosprawnych intelektualnie z zespołem doświadczonych improwizatorów przy tworzeniu i wykonywaniu piosenek – do pewnego stopnia definiuje jego założenia gatunkowe i formalne.

Gatunkowo, piosenki będą opierały się na tradycyjnych formach, zorganizowanych wokół zwrotek, refrenów i bridge’ów. Melodyczne elementy utworów, szczególnie te wykonywane przez chór, będą również zmierzały ku prostocie i łatwości w wykonaniu. Taka klarowność kompozycji pozwoli na większą swobodę w improwizowanych częściach utworów oraz w ich wykonaniu.

Jednym z głównych założeń zarówno samych kompozycji jak i wykonań będzie improwizacja – chóru oraz zespołu. Chór wyposażony będzie w instrumenty perkusyjne – zespół będzie reagować na ich improwizacyjne zachowania, wspierać je i współdziałać. Taka organizacja improwizacyjnej swobody jako ekspresji ludzkiej kreatywności podkreślać będzie nie tylko demokratyczny charakter muzyki improwizowanej, ale społeczny wymiar sztuki jako takiej. 

Zestaw wytrenowanych przez formalną edukację i doświadczenie umiejętności muzyków zespołu zetknie się tutaj, na platformie równouprawnienia, z improwizacyjnym entuzjazmem chóru, przefiltrowanym przez stany emocjonalne i życiowe doświadczenia jego członków. 

W ten sposób tradycyjne formy zostaną poszerzone o improwizację rodzącą się z przekonania o równości i słuszności różnych narzędzi ludzkiej i artystycznej ekspresji. 

W warstwie tekstowej piosenki będą zarówno klasycznymi utworami o formie śpiewanych zwrotek i refrenów, jak i tekstami przeznaczonymi do recytacji, dialogu dwóch grup w chórze. Będą one pisane z myślą o możliwych przetworzeniach, pozwalając chórowi podejmować decyzje ad hoc.

Nawiązanie relacji w improwizacjach pomiędzy muzykami awangardowymi a chórem niepełnosprawnych jest rzeczą unikatową, z którą nie spotkał się jeszcze nikt z realizatorów tego projektu. Nikt z nas nie słyszał takiej muzyki.

Jak okazało się podczas koncertu z 2019 roku, czułość improwizatorów i olbrzymia wrażliwość każdego z członków chóru przenikają się całkowicie.

Stworzymy dzięki temu unikatową formę porozumienia między sobą, nie bojąc się żadnych środków wyrazu.

W muzyce dla chóru, Marcel Baliński kontynuuje swoją dotychczasową drogę kompozytorską, używa głównych środków swojego języka kompozytorskiego, czyli łączy romantyzm z awangardą, czułość z dzikością. Są to elementy obecne na wszystkich jego dotychczas nagranych 5-ciu albumach.

Doświadczenie to MARCEL BALIŃSKI zamierza przenieść na współpracę z chórem. Struktury utworów składają się z licznych namiętnych linii melodycznych, zestawionych z improwizacją.

Czas spędzony na próbach z chórem Marcel Baliński pragnie przełożyć na odkrywanie nowych wspólnych możliwości.

Wierzymy, że występy sceniczne, możliwość śpiewania, wyrażania siebie poprzez sztukę jest dla osób niepełnosprawnych umysłowo jedną z najlepszych możliwych form terapii.

W dalszych planach mamy nagranie płyty z powstałym w ramach tego projektu materiałem, zaangażowanie większej ilości niepełnosprawnych do chóru oraz organizację kolejnych koncertów.

Michał Strokowski – prezes fundacji Flap People

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, uzyskanych z dopłat ustanowionych w grach objętych monopolem państwa,

zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w ramach programu „Muzyka”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca